Anahtar Kelimeler
Lydia
Sardeis
Lydion
βακκαρίς
Nasıl Atıf Yapılır
Özet
Döneminin Anadolu’daki en güçlü ve zengin devletine sahip Lydialıların antik çağın pahalı, lüks ürünleri olan
parfümler, kokulu yağlar ve kremlere olan düşkünlükleri
antik kaynaklar vasıtasıyla bilinmektedir. Bu ürünlerin
tüketimi MÖ VII. yüzyılın sonu ve VI. yüzyılda orta sınıf
arasında yaygınlaşır. Akdeniz Dünyası’nda birçok merkezde bu dönemde bilinen parfüm ve kozmetikler ile bunlara
ait kap formlarından farklı yeni bir ürün ve içerisine konduğu özgün bir kap formu görülmeye başlar. Batı Anadolu, Phrygia, Ege Adaları, Yunanistan, İtalya, Fransa, İspanya ve Güney Rusya’da ele geçen bu yeni kozmetiğin adı
βακκαρίς, sunulduğu kabın ismi ise lydiondu. Olasılıkla
Anadolu’nun dışına ihraç edilen ve taklidi yapılan, parfüm
ve kozmetik konulduğu bilinen Lydia’ya özgü tek kap formu olan lydionların kullanımı, MÖ V. ve IV. yüzyıllarda
azalarak da olsa devam etmiştir. Ancak bu yüzyıllara ait
buluntuların çoğunluğu tarihlendirilemeyen tabakalardan
gelmektedir. Bu çalışmada yedi eser değerlendirilmekte ve
hibrit lydionlar olarak sınıflandırılan gruba yeni bir örnek
sunulmaktadır. Bu çalışma ile Hamamtepe, İkiztepe ve yeni buluntular ışığında geçiş ve geç tip lydionların kronolojisine katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
Referanslar
Akurgal 1961 E. Akurgal, Die Kunst Anatoliens. Berlin 1961
Bakır et al. 2003 T. Bakır, R. G. Gürtekin-Demir – C. Tanrıver, “Daskyleion 2001”. KST XXIV/1 (2003) 491-500.
Beazley 1927 J. D. Beazley, “Some Inscriptions on Vases”. AJA 31/3 (1927) 345-353.
Boardman 1980 J. Boardman, The Greeks Overseas: Their early Colonies and Trade. London 1980.
Cook 1958-1959 J. M. Cook, “Old Smyrna 1948-1950”. BSA 53-54 (1958-1959) 1-34.
Çokay-Kepçe 2009 S. Çokay-Kepçe, The Pottery from Burdur Uylupınar Nekropolis. Adalya XII Suppl. İstanbul (2009) 29-76.
de la Genièrè 1984 J. de la Genièrè, “Parfumès Comme Crèsus”. BCH 108 (1984) 91-98.
Dinç – Önder 1992 R. Dinç, – M. Önder, “Kayapınarı – Hamamtepe Tümülüsü Kurtarma Kazısı”. Müze Kurtarma Kazısı Semineri III. (1992) 31-51.
Gider-Büyüközer 2014 Z. Gider Büyüközer, “Börükçü Nekropol Alanından Bir Arkaik Mezar”. TÜBA-AR 17 (2014) 111-128.
Greenewalt 1966 C. H. Jr. Greenewalt, Lydian Pottery of the Sixth Century B.C. the Lydion and Marbled Ware. Yayımlanmamış Doktora Tezi, University of Pennsylvania, Philadelphia 1966.
Greenewalt 1968 C. H. Jr. Greenewalt, “Lydian Vases from Western Asia Minor”. CSCA 1 (1968) 139-154.
Greenewalt 1972 C. H. Jr. Greenewalt, “Two Lydian Graves at Sardis”. CSCA 5 (1972) 113-145.
Greenewalt 2009 C. H. Jr. Greenewalt, “Sardies: Archaeological Research and Conservation Projects in 2007”. KST XXX/4 (2009) 191-204.
Greenewalt 2010 C. H. Jr. Greenewalt, “Lydian Cosmetics”. Ed. N. H. Cahill, In the Lydians and Their World, İstanbul (2010) 201-216.
Gürtekin-Demir 2002 R. G. Gürtekin-Demir, “Lydian painted pottery at Daskyleion”. AS 52 (2002) 111-143.
Gürtekin-Demir 2007 R. G. Gürtekin-Demir, “Provincial Production of Lydian Painted Pottery”. Eds. A. Çilingiroğlu – A. Sagona, Anatolian Iron Ages 6. ANES Suppl. 20. Eskişehir (2007) 47-77.
Jacopi 1931 G. Jacopi, Esplorazione archeologica di Camiro. I. Scavinelle Necropoli Camiresi, 1929-1930. Bergamo 1931.
Kealhofer – Grave 2011 L. Kealhofer – P. Grave, “The Iron Age on the Central Anatolian Plateau”, Ed. S.R. Steadman – G. McMahon, The Oxford of Ancient Anatolia, New York (2011) 415 – 442.
Kohler 1995 E. L. Kohler, The Gordion Excavations Final Reports, Vol. 2: The lesser Phrygian Tumuli, Part 1: The Inhumations. Philadelphia 1995.
Konak-Tarakçı 2015 S. Konak Tarakçı, “Some remarks on newly discovered graves at Klazomenai”. Eds. R. G. Gürtekin-Demir, H. Cevizoğlu, Y. Polat – G. Polat, KERAMOS, Ceramics: A Cultural Approach, Proceedings of the First International Conference at Ege University. İzmir (2015) 173-183.
Özgen – Öztürk 1996 İ. Özgen – J. Öztürk, Heritage Recovered the Lydian Treasure. İstanbul 1996.
Pedley 1972 J. G. Pedley, Ancient Literary Sources on Sardis. Cambridge 1972.
Polat et al. 2018 G. Polat, Y. Polat, K. Yağız, R. Aktaş, A. Saka, E. Açar, E. Baysu – E. Kıraç, “Antandros 2015-2016 Yılı Kazıları”. KST XXXIX/3. (2018) 476-502.
Roebuck 1959 C. Roebuck, Ionian Trade and Colonization. New York 1959.
Rumpf 1920 A. Rumpf, “Lydische Salbgefaesse”. AM 4 (1920) 163-170.
Shear 1922 T. L. Shear, “Sixth Preliminary Report on the American Excavations at Sardeis in Asia Minor”. AJA 26/4 (1922) 389-409.
Temiz 2007 S. H. Temiz, Uşak Müzesi’nden Bir Grup Koku Kabı ve Lidya Parfüm Endüstrisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara 2007.
Tezcan 1976 B. Tezcan, “İkiztepe Kazısı”. Türk Tarih Kongresi VIII/I Cilt. (1976) 391-397.
Wrigley 2011 S. Wrigley, The Lydion, Revealing Connectivity Across the Mediterranean in the Sixth Century B.C. Sidney 2011.
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.