Anahtar Kelimeler
Sedir Yağı
Tedavi
Bitkisel Kür
Nasıl Atıf Yapılır
Özet
Çivi yazılı metinlerde başta tıp olmak üzere pek çok alanda kullanıldığı belgelenen sedir yağı ve diğer sedir ürünlerinin tıp pratiğindeki çok yönlü rollerinin kapsamlı biçimde incelenmesi, bu araştırmanın temel hareket noktasını oluşturmaktadır. Çalışma, dönemin standart tıp metinleri arasında yer alan AMT ve BAM serileri ile Mari arşivlerindeki ilgili belgeleri incelemektedir. Araştırmada çivi yazılı tıp metinlerinde yer alan kayıtlar analiz edilmiş, elde edilen veriler güncel tıbbi ve pratik bilgiler ışığında değerlendirilmiş ve antikçağda uygulanan tedavi yöntemleri incelenmiştir. Bulgular, sedir ürünlerinin (ekkētu ve birdu gibi) deri hastalıklarının tedavisinde, göz rahatsızlıklarında ve ilaçlı kulak tamponu ya da damlası uygulaması gerektiren kulak hastalıklarında temel bir bileşen olarak kullanıldığını göstermektedir. Ayrıca araştırma bulguları, Mezopotamya hekimlerinin sedir ürünlerini yalnızca geleneksel bir uygulamanın parçası olarak değil, antiseptik ve yatıştırıcı özelliklerinden yararlanmak amacıyla çeşitli bileşenlerle birlikte sistematik biçimde kullandıklarını ortaya koymaktadır. Bu çalışma, Mezopotamya tıbbının doğaüstü açıklamaların ötesinde, doğal kaynaklardan etkin bir şekilde yararlanan, pragmatik ve çözüm odaklı bir bilgi birikimine dayandığını göstermektedir.
Referanslar
Akkuş-Mutlu S. & Naimioğlu R. 2024, “Eski Mezopotamya’da Susam ve Susam Yağının Kullanımı”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23/4, 1477-1489.
Altun-Yıldırım C. 2026, "Dermatological Diseases in Animals in Mesopotamian Medical Texts: Garābu, Samānu, and Sikkatu". OANNES 8(1), 138-147.
AMT Assyrian Medical Texts from the Originals in the British Museum. London.
Arbøll T. P. 2021, Medicine in Ancient Assur: A Microhistorical Study of the Neo-Assyrian Healer Kiṣir-Aššur. Ancient Magic and Divination (Vol. 18). Leiden & Boston.
Attia, A. 2018, “Disease and Healing in the Book of Tobit and in Mesopotamian Medicine”. Eds. S. V. Panayotov & L. Vacín, Mesopotamian Medicine and Magic. Studies in Honor of M. J. Geller. Leiden & Boston, 36-68.
BAM Die babylonisch-assyrische Medizin in Texten und Untersuchungen. Berlin.
CAD The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago. Chicago.
Charpin D. 1984, “Nouveaux Documents du Bureau de I’huile a I’époque Assyriene”. Mari Annales Recherches Interdisciplinaires 3, Paris, 83-126.
Duke J. M. 2002, Handbook of Medicinal Herbs. Boca Raton.
Durand J. M. 1983, Archives Royales de Mari 21. Textes Administratifs des salles 134 et 160 du palais de Mari. Paris.
Durand J. M. 1988, Archives Royales de Mari 26/1. Archives Épistolaires de Mari. Paris.
Gabbay U. 2018, “Hermeneutics and Magicin the Commentary to Marduk’s Address to the Demons”. Eds. S. V. Panayotov & L. Vacín, Mesopotamian Medicine and Magic. Studies in Honor of M. J. Geller. Leiden & Boston, 292-309.
Geller M. 2005, Die Babylonisch- Assyrische Medizin in Texten und Untersuchungen (BAM) 7. Renal and Rectal Disease Texts. Berlin & New York.
Geller M. 2010a, Ancient Babylonian Medicine: Theory and Practice. Chichester, West Sussex.
Geller M. 2010b, “Skin Disease and the Doctor”. JMC 15, 40-56.
Geller M. J. & Panayotov S. V. 2020, Die Babylonisch- Assyrische Medizin in Texten und Untersuchungen (BAM) 10. Mesopotamian Eye Disease Texts. Berlin.
Gonçalves S. D. 2025, “Cedarwood Essential Oil (Cedrus spp.): a Forgotten Pharmacological Resource with Emerging Therapeutic Potential”. Exploration of Drug Science 3, 1-15.
Johnson J. C. & Simkó K. 2024, BAM 11, Gastrointestinal Disease and Its Treatment in Ancient Mesopotamia. Berlin.
Jursa M. 2009, “Die Kralle des Meeres und andere Aromata”. Eds. W. Arnold & M. Jursa et al., Philologisches und Historisches zwischen Anatolien und Sokotra. Wiesbaden, 147-180.
Marti L. 2007, “Les Vaches Atteintes de la «Lèpre»?”. JMC 10, 42-44.
Middeke-Conlin R. 2024, “The Scents of Larsa: A Study of the Aromatics Industry in an Old Babylonian Kingdom”. Cuneiform Digital Library Journal 1, 1-53.
Sallaberger W. 2024, “Von Sesam, Oliven, Mandeln, Kuh- und Ziegenmilch, Schweinen, Schafen und Fischen: Komplementäre Subsistenzstrategien für Fette und Öle im frühbronzezeitlichen Mesopotamien (2150-2000 v. Chr.)”. Eds. A. Pohl and M. P. Streck, Der altorientalische Mensh in seiner Umwelt. Colloquien der Deutschen Orient- Gesellschaft 11. Wiesbaden: Harrassowitz, 171-193.
Schwenzner W. 1932/33, “Das Nationalheiligtum des Assyrischen Reiches. Die Baugeschichte des Aššur-Tempels Eḫursagkurkurra”. Archiv für Orientforschung 8, 34-45.
Scurlock J. 2014, Sourcebook for Ancient Mesopotamian Medicine. Atlanta, Georgia.
Scurlock J. & Andersen B. R. 2005, Diagnoses in Assyrian and Babylonian Medicine. Urbana & Chicago.
Streck M. P. 2017, “Zeder (Cedar). A. In Mesopotamien”. RIA 15, 236-239.
Taş M. 2020, “18. Yüzyılda Osmanlı Donanmasında Zift ve Katran Temini”. Turkish Studies 15/4, 1225-1242.
Teall E. K. 2014, “Medicine and Doctoring in Ancient Mesopotamia”. GVJH 3/1, 1-8.
Waetzoldt H. 1985, “Ölpflanzen und Pflanzenöle im 3. Jahrtausend”. BSA II, 77-96.
Wasserman N. 1996, “An Old-Babylonıan Medical Text Against The Kurarum Disease”. RA 90, 1-7.
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.